บทเรียนจา��าร�ปรรูป ปตท. �่อน�ปรรูป �ฟผ.

บทเรียนจา��าร�ปรรูป ปตท. �่อน�ปรรูป �ฟผ.
ละเมิด�ฎหมาย ผิดหลั��าร �ละไม่เป็นธรรม

�ารละเมิด พ.ร.บ.ทุนรั�วิสาห�ิจ พ.ศ.๒๕๔๒

๑.นายมนู เลียวไพโรจน์ เป็น�รรม�ารเตรียม�ารจัดตั้งบริษัท ปตท. ใน�านะปลัด�ระทรวงอุตสาห�รรม ซึ่งภายหลังเมื่อจัดตั้งบริษัท ปตท.สำเร็จ�ล้ว ตรวจสอบพบว่า นายมนู เลียวไพโรจน์ เป็นผู้ถือหุ้นบริษัท ปตท. โดย ณ วันที่ ๑ ม�ราคม ๒๕๔๕ พบว่า ถือหุ้น จำนวน ๓��,��� หุ้น,  ณ วันที่ ๑ ม�ราคม ๒๕๔๖  ถือหุ้นอยู่จำนวน ๓��,��� หุ้น  �ละเมื่อวันที่ ๑ ม�ราคม ๒๕๔๗ �็ถือหุ้นอยู่จำนวน ๓๘�,��� หุ้น

ใน�านะที่นายมนู เลียวไพโรจน์ เคยเป็น�รรม�ารเตรียม�ารจัดตั้งบริษัท ปตท. ต้องป�ิบัติตาม พ.ร.บ.ทุนรั�วิสาห�ิจ พ.ศ.๒๕๔๒ มาตรา ๑๒ ในช่วงระยะเวลาสามปี นับ�ต่พ้นตำ�หน่ง�รรม�ารเตรียม�ารจัดตั้งบริษัท ปตท. คือนับ�ต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๔๔ ไปจนถึง ๑ ตุลาคม ๒๕๔๗ จะเป็นผู้ถือหุ้น หรือ�รรม�ารของบริษัท ปตท. �ละนิติบุคคลที่เป็นผู้รับสัมปทาน ผู้ร่วมทุนของ ปตท.มิได้ 

�รณีดัง�ล่าว จึงเป็น�ารละเมิด พ.ร.บ.ทุนรั�วิสาห�ิจ พ.ศ. ๒๕๔๒

๒. �รณีนายวิเศษ จูภิบาล เป็น�รรม�ารเตรียม�ารจัดตั้งบริษัท ปตท.ใน�านะผู้บริหารสูงสุดของรั�วิสาห�ิจ (�รรม�ารผู้จัด�าร ปตท.) ทำให้ได้รับย�เว้นตามมาตรา ๑๘ �ห่ง พ.ร.บ.ทุนรั�วิสาห�ิจ พ.ศ.๒๕๔๒ �ต�ต่างจา��รณีของนายมนู โดยเป็น�ารได้รับอภิสิทธิ์เหนือ�รรม�ารเตรียม�ารจัดตั้งบริษัททั่วไป

�รณีของนายวิเศษ จูภิบาล �ม้จะ�ระทำได้โดยอาศัยช่องโหว่ของ�ฎหมาย  �ต่�็ถือว่าเป็น�ารไม่เหมาะสมอย่างร้าย�รง  เพราะเท่า�ับว่า ตนใช้อำนาจใน�านะคณะ�รรม�ารเตรียม�ารจัดตั้งบริษัท ซึ่งต้องดู�ลรั�ษาผลประโยชน์ของทางราช�ารใน�าร�ำหนด�ิจ�าร สิทธิ หนี้ ความรับผิด �ละสินทรัพย์ของรั�วิสาห�ิจ �ต่หา�เข้าไปเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัทที่จัดตั้งขึ้นได้ �็อาจใช้อำนาจนั้นเอื้อประโยชน์��่บริษัทเอ�ชนที่จะจัดตั้งขึ้นมา��ว่าจะรั�ษาผลประโยชน์ของทางราช�าร

�ารมีผลประโยชน์ทับซ้อน

คณะ�รรม�ารนโยบายพลังงาน  คณะ�รรม�ารบริหารนโยบาย  คณะ�รรม�ารบริหาร�องทุนพลังงาน  มีอำนาจหน้าที่เ�ี่ยว�ับ�าร�ำ�ับดู�ล  ควบคุม ตรวจสอบ �ำหนดราคา �ละเงินชดเชย��่บริษัทเอ�ชน �รรม�ารในคณะ�รรม�ารเหล่านั้น จึงเป็นผู้ที่ต้องพิจารณา วินิจฉัย �ละตัดสินใจเ�ี่ยว�ับผลประโยชน์ของส่วนรวม  �ต่�ลับปรา��ว่า  มี�รรม�ารจำนวนหนึ่ง เข้าไปมีผลประโยชน์ส่วนได้เสีย เป็นผู้ถือหุ้นหรือ�รรม�ารอยู่ในบริษัทธุร�ิจเอ�ชนที่ตนเองมีหน้าที่ “�ำ�ับ ควบคุม ดู�ล ตรวจสอบ�  จึงมี�านะเป็นผู้มีส่วนได้เสีย มีผลประโยชน์ส่วนตนขัด�ัน�ับผลประโยชน์ส่วนรวม 

ขัด�ับหลั��ารของ พ.ร.บ.ประ�อบรั�ธรรมนู�ว่าด้วย�ารป้อง�ัน�ละปราบปราม�ารทุจริต พ.ศ.๒๕๔๒  หมวด ๙ เรื่อง �ารขัด�ันระหว่างผลประโยชน์ส่วนบุคคล�ละประโยชน์ส่วนรวม ในมาตรา ๑�� �ำหนดห้ามมิให้เจ้าหน้าที่ของรั�หรือผู้มีอำนาจรั� เข้าไปมีผลประโยชน์อยู่ในบริษัทธุร�ิจเอ�ชนที่ตนถืออำนาจหน้าที่ “�ำ�ับ ควบคุม ดู�ล ตรวจสอบ� อยู่

เนื่องจา� สามารถ “�ำ�ับ ควบคุม ดู�ล ตรวจสอบ �ำหนดราคา รวมไปถึงจ่ายเงินชดเชยให้��่บริษัทเอ�ชน� ไปในทางที่เอื้อประโยชน์��่บริษัทเอ�ชน ทำให้เ�ิดความไม่เป็นธรรม เสียหาย��่ผลประโยชน์ของทางราช�าร  �ต่ทำให้ผู้ถือหุ้น �รรม�าร หรือประธาน�รรม�ารของบริษัทเอ�ชนได้รับผลประโยชน์จา�ผลประ�อบ�ารของบริษัทเอ�ชน ผ่านทางมูลค่าหุ้นที่สูงขึ้น เงินปันผลต่อหุ้น เงินโบนัส ตลอดจนสิทธิประโยชน์�ละผลตอบ�ทนอื่นๆ

๑. �รณีของนายมนู เลียวไพโรจน์ พบว่า  เป็น�รรม�ารนโยบายพลังงาน  �ละ�รรม�ารบริหารนโยบาย มีอำนาจหน้าที่ใน�าร�ำ�ับดู�ล  ควบคุม ตรวจสอบ �ำหนดราคา�ละเงินชดเชย��่บริษัทเอ�ชน �ต่�ลับเป็นผู้ถือหุ้น�ละ�รรม�ารของบริษัท ปตท.  ยิ่ง�ว่านั้น ยังเป็นผู้ถือหุ้น�ละประธาน�รรม�ารของบริษัทไทยออยล์

ทำให้เป็นผู้ได้รับผลประโยชน์โดยตรงจา��ารเพิ่มขึ้นของมูลค่าหุ้นของบริษัท ปตท. �ละบริษัทไทยออยล์ เป็นมูลค่า�ว่า ๑�� ล้านบาท

๒. �รณีของนายวิเศษ จูภิบาล พบว่า เป็น�รรม�ารนโยบายพลังงาน �ละ�รรม�ารบริหารนโยบาย �ต่�ลับเข้าไปเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัท ปตท.  ซึ่งตนอาจใช้อำนาจผ่านคณะ�รรม�ารดัง�ล่าวใน�าร�ำหนดราคา�ละเงินชดเชย �่อให้เ�ิดผลได้ผลเสีย��่ตนเอง �ละอาจขัด�ัน�ับผลประโยชน์ของทางราช�าร  ยิ่ง�ว่านั้น ในภายหลัง นายวิเศษ ยังได้ดำรงตำ�หน่งรั�มนตรีผู้�ำ�ับดู�ลนโยบายเ�ี่ยว�ับพลังงานโดยตรง

นอ�จา�นี้ ยังตรวจพบว่า มี�รรม�ารในคณะ�รรม�ารนโยบายพลังงาน  คณะ�รรม�ารบริหารนโยบาย  คณะ�รรม�ารบริหาร�องทุนพลังงาน  อี�จำนวนหนึ่ง เป็นผู้ถือหุ้นหรือเป็น�รรม�ารในบริษัทเอ�ชนที่อยู่ใน�าร�ำ�ับดู�ลของตนเอง ได้��่ นายเชิดพงษ์ สิริวิชช์  นายพละ สุขเวช  นายจั�รมณฑ์ ผาสุ�วณิช  �ละนายเมตตา บันเทิงสุข

�ารมีผลประโยชน์ส่วนตนขัด�ัน�ับผลประโยชน์ส่วนรวมใน�รณีดัง�ล่าว จึงเป็นเรื่องที่ขัด�ย้งต่อเจตนารมณ์ �นวทาง �ละบรรทัด�านของ พ.ร.บ.ประ�อบรั�ธรรมนู� ป.ป.ช. ฯ อย่างชัดเจน  �ละเ�ิดความเสียหายร้าย�รงต่อผลประโยชน์ของส่วนรวม  รั�บาลจึงสมควรเร่ง��้ไข เปลี่ยน�ปลงตัวบุคคล เพื่อวาง�นวป�ิบัติให้สอดคล้อง�ับเจตนารมณ์ของ�ฎหมาย  �ละคณะ�รรม�าร ป.ป.ช. �็สมควรจะเร่งออ�ประ�าศ �ำหนดขอบเขตของเจ้าหน้าที่รั�ให้ชัดเจน เพื่อมิให้เ�ิด�รณีในลั�ษณะดัง�ล่าวอี�ต่อไป

�รณีนี้  หา�รั�บาลยังละเลย ไม่ใส่ใจ ไม่เร่ง��้ไข ปรับเปลี่ยน �็จะเท่า�ับจงใจละเว้น ปล่อยปละละเลยจนทำให้เ�ิดความเสียหาย��่ผลประโยชน์ส่วนรวม